Jak cię złapią, to znaczy, że oszukiwałeś. Jak nie, to znaczy, że posłużyłeś się odpowiednią taktyką.
Dobrym natomiast przykładem strategii „debatujących społeczności" mogą być reformy oświatowe przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych i w Anglii, o których informują nas tłumaczenia oraz prace takich autorów, jak Eugenia Potulicka, Zbyszko Melosik czy Tomasz Szkudlarek i inni.
4. Raport Edgara Faure'a (1972) Raport ten został przetłumaczony na język polski pt. Uczyć się, aby być (Faure, 1975). Stanowi on zasadniczy przełom w odczytywaniu, pedagogicznego sensu edukacji oraz formułowaniu celów oświatowych i kształowaniu polityki oświatowej państw Zachodu. Pominę bardziej szczegółowe omówienie tego raportu, ponieważ wydaje się, że jest on dość dobrze znany, sądząc po jego obecności w programach kształcenia nauczycieli oraz częstotliwości cytowań w pracach polskich pedagogów. Podsumowując można powiedzieć, że raport ten dobrze służył przezwyciężeniu dziedzictwa pedagogizmu w krajach Europy Zachodniej, ponieważ jego idea „uczyć się, aby być" dostarczała przesłanek do uchylenia dominacji paradygmatu strukturalno--funkcjonalnego w badaniach nad edukacją. Zapowiadał też szczególną rolę edukacji („uczenia się") w przezwyciężaniu zagrożeń cywilizacyjnych. 5. Raporty Klubu Rzymskiego Początek lat siedemdziesiątych przynosi raporty wydawane pod auspicjami Klubu Rzymskiego, organizacji społecznej zrzeszającej intelektualistów, polityków, dziennikarzy i ludzi różnych profesji, różnych krajów, których łączy zatroskanie 48 o przyszłość świata i ludzkości, czyli tzw. problemy globalne. Po raz pierwszy grupć 30 osobistości z 10 krajów świata zebrała się w roku 1968 w rzymskiej Academia dei Lincei. Przekształcenie w formalną organizację międzynarodową pod nazwą Klub Rzymski nastąpiło w 1973 roku. Przyczyny powstania i powodzenia takiej międzynarodowej inicjatywy były następujące: 1) fala kryzysów (demograficzny, energetyczny, żywnościowy i inne) wymagających rozwiązań o charakterze globalnym; 2) empirycznie stwierdzana redukcja czasowa i przestrzenna świadomości społecznej, którą wiązano z upowszechnianiem się społeczeństwa konsumpcyjnego i kultury masowej. Zagrożeniem było wzajemne nakładanie się i wzmacnianie tych dwóch niekorzystnych procesów. To drugie zagrożenie, szczególnie w zakresie redukcji czasowej, potwierdzają badania, które ujawniają, że skróciła się i zawęziła perspektywa czasowa (zarówno czasu przeszłego, jak i czasu przyszłego), w której człowiek współczesny widzi swój biograficzny czas teraźniejszy. Z tego powodu jego decyzje muszą być mniej racjonalne i odpowiedzialne w sensie psychologicznym i społecznym. Psychologia społeczna dostarcza z kolei dowodów, że większość absolwentów systemu oświatowego ma kłopoty z satysfakcjonującym zaistnieniem już w płaszczyźnie interakcji i wytworów kultury, a szersze płaszczyzny życia (wykraczające poza jednostkowe interesy i motywacje) budzą zainteresowanie nielicznych. Potwierdzają to także polskie wyniki badań empirycznych, np. Hanny Świdy--Ziemby (1995). Interpretacje tego zjawiska są różnorodne. W warunkach krajów rozwiniętych wyjaśnia -się to zjawiskiem „technopolu", dominacją „kultury masowej", ukształtowaniem „społeczeństwa konsumpcyjnego". W warunkach polskich sprawa wydaje się bardziej skomplikowana, ponieważ trudno byłoby określić ostatnie dziesięciolecia (1944-1989) jako sprzyjające budowaniu „społeczeństwa konsumpcyjnego" czy „technopolu", a jeżeli już, to trzeba by ową „konsumpcyjność" inaczej zdefiniować, np. jako „wyuczoną bezradność". Do pierwszych raportów Klubu Rzymskiego zalicza się: 1) D. L. Meadows, The Limits to Growth. New York 1972 (wyd. polskie: Granice wzrostu. Warszawa 1973). 2) M. Mesarović, E. Pestel, Mankind at the Turning Point. New York 1974 (wyd. polskie: Ludzkość w punkcie zwrotnym. Warszawa 1977). 3) J. Tinbergen, Reshaping the International Order. New York 1976 (wyd. polskie: O nowy ład międzynarodowy. Warszawa 1978).
|
WÄ…tki
|