Jak cię złapią, to znaczy, że oszukiwałeś. Jak nie, to znaczy, że posłużyłeś się odpowiednią taktyką.
W rym celu wybrałam z Poradni Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie dziesięcioro dzieoi w wieku od 2 - 10 lat u których stwierdzono: wrodzoną głuchotę; ubytek w tonach niąkich (125 - 5OO Hz) i wysokich (od 1000 - 4000 Hz) powyżej 100 dB; prawidłowy rozwój umysłowy. Wszystkie dzieci Już przed rozpoczęciem eksperymentu korzystały z indywidualnych aparatów słuchowych.
Zajęcia prowadziłam grupowo (minimum dwoje dzieoi), w formie zabawowej 2 razy w tygodniu po 60 minut dla każdej grupy l zawsze z udziałem rodziców. Hajwaznlejszym zadaniem było usprawnienie funkcji analizatora słuchowego (tzw. wychowanie słuchowe^) z wykorzystaniem aparatury wzmacniającej ałuch, w koordynacji z analizatorem wzrokowym (odczytywanie wypowiedzi z ust) oraz kinestetyozno-ruohowym (czucie ułożenia i ruohu narządów mowy). Eksperyment polegał na ćwiczeniu u tych dzieci umiejętności formułowania pytań, zwrotów wykrzyknikowych oraz różnego rodzaju zdań oznajmująeych z właściwą melodią (intonacją) dla kaidego rodzaju wypowiedzi. Po 4 latach ćwiczeń skonfrontowałam wypowiedzi dzieoi z grupy eksperymentalnej z wypowiedziami 3 kontrolnych grup dzieoi w tym samym wiekuj - niesłyszącyoh z ubytkiem słuchu większym nit 80 dB, - niedosłyszących z ubytkiem słuchu od 30 - 70 dB, - prawidłowo słyszących. Wypowiedzi wszystkich dzieci zapisałam na taśmę magnetofonową i poddałam analizie strukturę przebiegów melodycznych metodą odsłuchową (zapis melodii na pięciolinii) oraz metodą instrumentalną przy użyciu 91 intonografu (przyrząd elektroakustyczny do badania •traktory akusty« nej dźwięków mowy). W grupie eksperymentalnej zaobserwowałam przebiegi melodyczne wypowiedzi zbliżone do prawidłowych. Struktura sylabiozna wypowiedzi była taka, jak dzleoi słyszących. Rozłożenie akcentów wyrazowych i zdaniowych nie odbiegało to od normy. Tempo mówienia wypowiedzi jednorazowych było takie samo, lub nieco przyspieszone, jak w kontrolnej grupie dzieci słyszących. Natomiast tempo mówienia wypowiedzi wielowyrasowych było takie samo lub nieco zwolnione. Artykulacja głosek prawidłowa (H. Siaa-kowska 1984). Po zakończeniu eksperymentu ośmioro dzieci z grupy eksperymentalnej uczęszczało do szkoły masowej razem z dziećmi słyszącymi. Następnie czworo z nich otrzymało matury w szkołach średnich dla słyszących, a czworo ukończyło szkoły zawodowe i pracując podjęło naukę w szkole wieczorowej razem z młodzieżą słyszącą. ' - Metoda słuchewo-głoaowa^ Metoda słuchowo-głosowa narodziła się z praktyki l podlegała stałej weryfikacji w czasie trwania eksperymentu. Jest przeznaczona dla dzieci niesłyazącyoh. Głównym jej celem jest kształtowanie mowy we wszystkich składnikach, a mianowicie; 1} rozumienia (odbioru) przez dzieeko nleałysząoe wypowiedzi słownych kierowanych do niego, 2) mówienia, w skład którego wchodzą pewne treści pojęciowe związane z określonymi ruchami aparatu mowy, 3) budowania poprawnych wypowiedzi (tekst) pod względem: treści, formy językowej, substancji segmentalnej-głoskowej i auprasagmentalnej-melodyoznej, 4) języka, w akład którego wchodzą: zasób słownictwa, znajomość i umiejętność stosowania form gramatycznych oraz zdolność produkowania', dźwięków mowy zgodnych z ustaleniami fonetyki. $ Metoda ta zmierza zatem do wykształcenia u dzieci z uszkodzonym -słuchem umiejętności mówienia maksymalnie zbliżonej do mowy dzieci ,, słyszących. Istota polega na wytworzeniu prawidłowych nawyków artyku-| lecyjno-słyszeniowyoh umożliwiających produkowanie sygnałów mownych,, które będą miały poatać foniczną jak najbardziej podobną do wypowiedzi dzieci słyszących (B. Wierzchowska 1971). Kształtowanie cech supra-segmentalnyoh (melodii) wypowiedzi jest uwarunkowane rozwojem percepcji słuchowej, dlatego do podstawowych zadań metody słuchowo-głosowej należy: f 92 - rozwijanie nawet minimalnych reaztek słuchu, - usprawnianie innych analizatorów, takich Jak: wzroku, ruchu (czucia wibracji, czucia mięśniowego), które kompensują brak prawidłowego słyszenia. Ponadto metoda słuchowo-głoaowa obejmuje wszystkie okresy kształtowania mowy dziecka normalnie słyszącego, lecz bazuje na okresie melodii. Okres ten jest "osnowa", "fundamentem11 tej metody, na który nakładają się: okres wyrazu, zdania, swoistych form wyrazowych, wypowiedzi spontanicznych (ryć. 3). okres zdania form wyrazowych zakończony rozwój mowy-wypowiedzi^spontaniezne okras wyrazu i t i + | ; i | 0 K B L s MELODII Oj i» 2; 3; 7; Hyc. 3. Trhammt kształtowania mowy dziecka ni es ły s ssą c ego Zatem w kształtowaniu mowy nieałyszacych podstawowymi 84 ćwiczenia afachowe (wychowanie słuchowe z zastosowaniem aparatów słuchowych oraz z uwzględnieniem świadomego i celowego udziału w nim dziecka) w celu wyzyskania i rozwijania resztek słuchu koniecznych do opanowania mowy i jeżyka. Obok ćwiczeń percepcji słuchowej prowadzone są ćwiczenia usprawniające analizator ruchowy i wzrokowy. Istotne jest bowiem usprawnienie pozostałych analizatorów w celu kompensacji uszkodzonego organu słuchu i jego funkcji. Ważnym elementem w usprawnianiu analizatora słuchowego i ruchowego jeat wykorzystanie ćwiczeń rytmicznych Jako środka niezbędnego służącego do właściwego pereypowania l odtwarzania rytmu oraz tempa mewy. Dlatego we wszystkich ćwiczeniach usprawniających analizator słuchowy, ruchowy, wzrokowy oraz ich koordynację będą występowały ćwiczenia rytmiczne. W metodzie słuchowo-głosowej można wyodrębnić, uwzględniając okresy rozwoju mowy dziecka oraz możliwości psychofizyczne dziecka nle-•łyazącego, następujące rodzaje ćwiczeń: I. Kształtowanie słuchu (rozwijanie resztek słuchu) z zastosowaniem aparatów słuchowych indywidualnych lub grupowych (stacyjnych) 93
|
WÄ…tki
|