Jak cię złapią, to znaczy, że oszukiwałeś. Jak nie, to znaczy, że posłużyłeś się odpowiednią taktyką.
Później manipulacja ta zaczyna być bardziej
specyficzna, zgodna ze strukturą i funkcją przedmiotu. Szczególnie przy manipulacji specyficznej rola analizatora wzrokowego jest bardzo istotna. Wykonywanie tych ruchów musi bowiem odbywać się pod kierunkiem i kontrolą wzroku, nie mówiąc już o tym, że dziecko stale obserwuje przedmiot i zachodzące zmiany pod wpływem manipulacji. M. Przetacznikowa i H. Spionek (1979, s. 348Ď) piszą: "W 2 roku życia wzrasta precyzja ruchów wykonywanych palcami rąk, co oczywiście jest możliwe jedynie dzięki zestrojeniu ruchów rąk ze spostrzeżeniami dziecka, czyli dzięki koordynacji wzrokowo-ruchowej. Dziecko uczy się coraz lepiej dostosowywać swoje ruchy do kształtów przedmiotów, ich wielkości, oddalenia itd.". W okresie przedszkolnym i szkolnym następuje dalszy rozwój motoryczny, który ściśle łączy się z rozwojem psychicznym, stąd mówi się o rozwoju psychomotorycznym. W tym okresie pojawiają się coraz to większe zróżnicowania; zaczynają się ujawniać pewne specjalne uzdolnienia w zakresie czynności ruchowych. Niektóre dzieci, a następnie młodzież osiągają często nieprzeciętne wyniki pod tym względem na skutek np. ćwiczenia, treningu itd. O ile chodzi o dzieci niewidome, to liczne obserwacje i badania wykazują pewną specyfikę ich rozwoju motorycznego w porównaniu z dziećmi widzącymi. Przejawia się ona w: - pewnych nieprawidłowościach w rozwoju aparatu ruchu, - opóźnieniu rozwoju lokomocji i manipulacji, - formowaniu się pewnych anormalnych nawyków ruchowych (blindyzmy), - w większej asymetrii funkcjonalnej (lateralizacji) rąk. 3.1. Wady postawyŃ u dzieci niewidomych U dzieci niewidomych bardzo często stwierdza się występowanie różnych deformacji aparatu ruchowego, zwłaszcza zniekształcenia kręgosłupa, określanych jako wady postawy ciała. Zwracają na nie uwagę liczni autorzy (J. Dziedzic, 1960Ď; T. Majewski, 1971 a; Z. Sękowska, 1974Ď; A. Dobrzańska-Socha, 1975Ď). A. Sieradzka (1968Ď), która przebadała grupę 30 niewidomych dzieci, jedynie u 5 nie stwierdziła wad postawy. U pozostałych wykryła: - lordozę - zbytnie odchylenie krzywizny kręgosłupa do przodu (13 dzieci), - kyfozę - zbytnie odchylenie krzywizny kręgosłupa do tyłu (plecy okrągłe i spłaszczenie klatki piersiowej) (5 dzieci), - skoliozę - boczne skrzywienie kręgosłupa (3 dzieci), - kyfoskoliozę - połączenie bocznego skrzywienia kręgosłupa z kyfozą (4 dzieci). (wg: A. Dobrzańska-Socha, 1975, s. 21Ď). W jeszcze wyższym stopniu stwierdza te wady u dzieci niewidomych J. Dziedzic (1960, s. 40Ď), który podaje, że w pewnym zakładzie dla dzieci niewidomych na 10 dzieci 6 wykazywało lordozę, 3 skoliozę, a 1 skoliozę i lordozę równocześnie. Powstawanie wad postawy u dzieci niewidomych wyjaśnia autor (s. 33Ď) w sposób następujący: "Wpływ na kształtowanie postawy mają już wczesne miesiące. W okresie, kiedy dziecko przyjmuje pozycję leżącą na brzuszku, widzący osesek przejawia aktywność w rozglądaniu się dokoła. Podnosi głowę i obraca nią, dzięki czemu wzmacniają się mięśnie pleców i okolicy lędźwi oraz mięśnie górnej części klatki piersiowej i prawidłowo kształtuje się wygięcie szyi. Dziecko niewidome nie jest pobudzane wrażeniami wzrokowymi do ruchów głową. W późniejszym okresie dziecko widzące stara się uchwycić, popchnąć czy przyciągnąć przedmioty znajdujące się w pewnej odległości. Jest to okres czołgania, kiedy rozwijają się mięśnie brzucha, pleców i kończyn oraz układ kostny. Dziecko niewidome poznaje pozycję siedzącą dużo później od dziecko widzącego, a także dużo później przyjmuje pozycję stojącą, również później zaczyna poruszać się w przestrzeni. Brak pewnych czynności w okresie niemowlęcym, jak wyginanie się do tyłu i czołganie, wpływa negatywnie na kształtowanie się sylwetki, zwłaszcza że późniejsze różne ruchy nie zastępują opisanych wyżej pierwszych ruchów rozwijającego się normalnie dziecka". 3.2. Rozwój lokomocjiŃ i manipulacji u dzieciŃ niewidomych Obok bardzo częstych deformacji aparatu ruchu stwierdza się ponadto u dzieci niewidomych pewne opóźnienia w rozwoju motorycznym. Ogólnie trzeba stwierdzić, że dzieci niewidome nie osiągają takiego poziomu ogólnego rozwoju motorycznego jak dzieci widzące; poziom ten jest u nich znacznie obniżony, choć sprawę trzeba traktować bardzo indywidualnie. Przejawia się to zarówno w precyzji (dokładności), jak też tempie wykonywania różnych ruchów i czynności. W szczególności odnosi się to do ruchów docelowych, kierowanych na określony cel w przestrzeni. Przyczyną jest tutaj oczywiście
|
WÄ…tki
|