Jak cię złapią, to znaczy, że oszukiwałeś. Jak nie, to znaczy, że posłużyłeś się odpowiednią taktyką.
' 16.1). Jest wciąż jeszcze sprawą otwartą, czy te cechy prozodyczne, a zwłaszcza przycisk, -należy uważać za gramatyczne cechy zdań systemowych, czy też za cechy nakładane przez mówiącego na zdanie tylko w rzeczywistych kontekstach (kiedy zostaje ono wypowiedziane jako zdanie tekstowe). Wybór jednego z tych sposobów traktowania cech prozodycznych jest może sprawą raczej metodologiczną, niż faktyczną. Jakkolwiek by bowiem opisywać te cechy, są one niewątpliwie istotne dla interpretacji wypowiedzi mówionych. Chociaż "na ogół odnoszące czy atrybutywne użycie deskrypcji określonej zależy od intencji mówiącego w konkretnym wypadku" (Donnellan 1966), to trzeba również uznać, że intencje te często odzwierciedlają się w prozodycznych cechach wypowiedzi. Trzeba o tym pamiętać, ilekroć omawia się zdania z założeniem, że zostały lub mogłyby zostać wymówione przez kogoś w konkretnym kontekście.
IV. Odniesienie ogólne (dystrybutywne i kolektywne) Dotychczas mówiliśmy tylko 0 odniesieniu określonym ze szczególnym uwzględnieniem wyrażeń odnoszących jednostkowych. Nie mamy potrzeby zagłębiać się w problemy odniesienia ogólnego. Powinniśmy jednak zilustrować różnice między odniesieniem dystrybutywnym * a kolektywnym *. Z tego punktu widzenia niejednoznaczne jest następujące zdanie: (5) Te książki dotyczą wielu problemów. Jeśli te książki znaczy dla nas `każda z tych książek', to wyrażenie to jest użyte dystrybutywnie; jeśli znaczy `ten zbiór książek', to jest użyte kolektyw 188 nie. W wypadkach takich, jak (S); wolno nam mówić o niejednoznaczności,' a nie o nieokreśloności, ponieważ obie interpretacje są wyraźnie od siebie różne. W innych jednak wypadkach, bardzo pospolitych w angielszczyźnie mówionej, zachodzi chyba raczej nieokreśloność, nii niejednoznaczność. Trzeba również podkreślić, że odniesienie kolektywne ma różne odmiany. Tak np., podobnie jak zdanie (5), niejednoznaczne co do dystrybutywnej lub kolektywnej interpretacji podmiotu jest również zdanie: (b) Studenci sami zadecydują o tym, czy będą palić w czasie -zajęć. Najprostsza jest tu interpretacja dystrybutywna, myśl której każdy student będzie miał prawo decyzji co do tego, czy on sam będzie palił w czasie zajęć, czy nie. Możliwa jest jednak także interpretacja kolektywna; przypisująca prawo zezwolenia na palenie studentom tylko jako zorganizowanej grupie; prawa i inne cechy takich grup nie zależą od praw i cech indywiduów, które się na nie składają. Ale nawet jeżeli studenci zadecydują o swoim prawie do palenia tylko jako grupa (np, większością głosów), to każdy z nich będzie realizować to prawo tylko jako indywiduum. Tym samym w sądzie wyrażanym zdaniem (6) trzeba wyrażeniu studenci nadać interpretację dystrybutywną jako podmiotowi czasownika będą palić; choćby się je interpretowało kolektywnie jako podmiot czasownika zadecydują. V. Odniesienie nieokreślone wiadome i niewiadome Skoro. tylko przejdziemy do rozważania wyrażeń o odniesieniu tak czy inaczej nieokreślonym, to od razu natrafimy na cały gąszcz powikłań. Tutaj ograniczymy się do wskazania kilku ważniejszych zagadnień (....). Weźmy pod uwagę następujące zdanie (zakładając, że zostaje ono wypowiedziane jako oznajmienie): (7) Codziennie o szóstej wieczorem nad willą przelatuje czapla. Zdanie to zawiera 'nieokreślone wyrażenie rzeczownikowe czapla, które w jednej z możliwych interpretacji odnosi się do indywiduum wiadomego mówiącemu, choć nie nazwanego. Interpretacja ta zostanie potwierdzona, jeżeli po zdaniu (7) nastąpi zdanie (8) Gnieździ się ona w okolicy pobliskiego zamku. Zaimek ona w .zdaniu (8) ma to samo odniesienie, co czapla w (7): są one współodnoszące (koreferencjalne) *. $ O wyrażeniu czapla w tak s Praktyczne streszczenie sposobów definiowania koreferencji (współodniesienia) przez lingwistów oraz wynikłych stąd problemów podaje Fauconnier 1974. 189 /.
|
WÄ…tki
|