Jak cię złapią, to znaczy, że oszukiwałeś. Jak nie, to znaczy, że posłużyłeś się odpowiednią taktyką.
Jakkolwiek b¹dŸ, psalmistowski Hezjoda ¿ywio³ poetycki mo¿e jeszcze nie tylko bardzo póŸnego (porównawczo) Pindara daæ, ale nawet a¿ wielk¹ obrzêdow¹ pieœñ Horacego!
¯ywio³ ¿e parê epok przetrwaæ podo³a, usun¹wszy siê z pierworz¹dnoœci i stosowne sobie temperamenta ras jakich obj¹wszy, pogodziæ jest trudno nastêpstw[a] ¿ywio³ów z chronolo-gicznymi warunkami i wzglêdami. Nie pó³mityczny Orfej, Amfion etc. ... nie sam teologijny Hezjod, ale Tales-Gortyñski (nie filozof Tales z Miletu) powinien by on¹ poetyck¹ epok pierwsz¹ umys³owej cz³owieka dzia³alnoœci w Europie przedstawowaæ. Tales z Gortynu albowiem by³ jeszcze zarówno: muzykiem, prawodawc¹ i lirycznym poet¹!... I Amfion, i Orfej w tych¿e pojednaniu atrybutów czerpali natchnienie, lecz drugiemu mêczeñska œmieræ przerwa³a by³a wczeœnie rozwój zadania. Orfej jest rozszarpanym dlatego, i¿ œwiatu pó³noc-nemu przyniós³ ewangeliê indywidualnej mi³oœci kobiety, czyli promieñ myœli i ¿ycia bardzo póŸno przez ludzi zapoznawany, je¿eli nawet u daleko czytelniejszych Semitów dopiero Pieœñ nad pieœniami (Salomonow¹ zwana) ewangeliê tê podejma. Pierwej ¿eni siê bardzo stosownie przez zaufanego pos³añca lub wiernego s³ugê, albowiem idzie nie o wiêcej, jedno aby osoba mia³a tê g³adkoœæ, któr¹ powoduje zdrowie, tudzie¿ aby z zacnego by³a rodu, z cnot¹ dziewicz¹ i z wygl¹dan¹ bardzo p³odnoœci¹ macierzyñsk¹. Rzeczy te doœwiadczony a serdecznie ¿yczliwy s³u¿¹cy gdy móg³ sam oceniæ, nic nie pozostawa³o do ¿yczenia. Takowego wszak¿e pojêcia o ma³¿eñstwie ostatecznoœci¹ krañcow¹ musia³o byæ i bywa³o przynajmniej razdoroczne pomiêszanie wszystkich ma³¿eñskich atrybucji w czasie nocnego obrzê- du rozpustnego. Indywidualna albowiem kobiety mi³oœæ nieznan¹ i nie uznawan¹ bêd¹c, pozostawa³a tylko przyrodzona p³ciowa ogólnoœæ. Ten to pr¹d pojêcia i energii rozszarpa³ Orfeja... Powracamy do wzwy¿ powiedzianego okreœlenia, i¿ pierwotny umys³owy cz³owiek jest poet¹. ¯al nam wielki, ¿e ciemne i ma³o rozwik³ane s¹ wiadomoœci o trwaniu ¿ywio³ów, ich sukce-sjach i procesjach, i o warunkach chronologii wzglêdem tak ró¿nosta³ych zjawisk. ¯yczyli-byœmy sobie albowiem to samo, co okazaliœmy ¿ wy³o¿yliœmy w czêœci gramatycznej, przeprowadziæ jednym i równym krokiem w niniejsz¹ czêœæ historycznie-literack¹, okazuj¹c dowodnie, ¿e tak samo, jak we sk³adniowym budowaniu siê zdañ: pierwsze zdanie os¹dza siê przeznilczeniu, które nastêpnego logicznie zdania stawa siê wyg³osem, a przynosi ze sob¹ drugie przemilczenie dla nastrêczenia wyg³osu trzeciemu zdaniu i tak dalej... Tak samo (mó- wiê) i we wielkich umys³owych wyrobach wieków i epok to, co by³o przemilczeniem ca³ego umys³owego ogó³u jednej Epoki, stawa siê wyg³osem literatury Epoki drugiej nastêpnego wieku, a co ta przemilcza, wyg³osi jeszcze nastêpny, swoje znowu dla trzeciego przemilczenie ze sob¹ wnosz¹c. Prawo przeto maleñkie, które odkryliœmy i podawamy, jest zas³uguj¹cym na uwagê, albowiem okazuje siê byæ ca³ym i na rozmaitych polach zarówno ¿ywym. Onego pierwo-umys³owego-cz³owieka-poety dzie³ami pierwszymi s¹ dumania, s¹ inwokacje - ten wyraz „Muzo!” jest tylko ostatni¹ kartk¹ wielkiego-psa³terza, a która siê dochowa³a przez swoje ze wstêpem do dzie³ drugiej Epoki zjednoczenie. Inwokacje takowe, Boskiego wygl¹daj¹ce sprawowania, bra³y udzia³ we wszelkiej dzia³alnoœci i psa³terz one niema³y stanowi³y... Niczego albowiem bezpoœrednio dzia³alnoœæ cz³owieka nie poczyna³a by³a — Zeus zawsze i zewsz¹d najpierwszym jest, I ostatnim, i œrodkuj¹cym - on z p³omiennym 50 Piorunem powsta³ i zeñ jest wszystko: Podstaw¹ on ziemi, on nieba jasnego osi¹, On Monarch¹ zupe³nym, bo Niszczycielem i Stwórc¹! (Wed³ug tradycji orfeickich) W powy¿szej Inwokacji - i o ile ona ca³¹ jedn¹ epokê dumañ wyra¿a -zapytujemy przeto (wed³ug naszego prawa), co stanowi przemilczenie? co, tam nie wypowiedzianym bêd¹c, ma przez to samo daæ epoce nastêpnej wyg³os i postawê?... Ju¿ci widoczna jest, ¿e w Inwokacji powy¿szej - i o ile ona wyra¿a ca³¹ jedn¹ epokê- przemilczanym jest cz³owiek, albowiem Zeus ze wszech miar i wzglêdów wyrêczy³ wszystko.
|
Wątki
|