Jak cię złapią, to znaczy, że oszukiwałeś. Jak nie, to znaczy, że posłużyłeś się odpowiednią taktyką.
16 XI 1960 r.
sejm uchwalił ustawę znoszącą święta Trzech Króli (6 I) i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny (15 VIII). Posłowie Koła Poselskiego "Znak" wystąpili przeciw projektowi ustawy. W maju 1961 r. Sztachelskiego na stanowisku Kierownika Urzędu Wyznań zamienił Tadeusz Żabiński. Władze oświatowe 15 X 1961 r. wydały zarządzenie o tworzeniu punktów katechetycznych. W Polsce było w tym czasie 6 371 parafii rzymsko- katolickich. Kościół dysponował własną siecią Diecezjalnych Seminariów Duchownych, szkół i uniwersytetem. Kościołem kierowało 68 biskupów; czynnych było 17 tys. księży. Władze państwowe sądziły, że nauczanie religii, usunięte ze szkół i ze- pchnięte do punktów katechetycznych, stopniowo upadnie. Miało ono zresztą pozostać pod ścisłym nadzorem władz oświatowych. Tymczasem liczba punktów katechetycznych rosła. We wrześniu 1961 r. było ich 9 293, w 1962 r. -14 939, w 1963 r. 15 639, w 1964 r. -16 147. Mieściły się one częściowo w kościołach, w domach parafialnych, w domach prywatnych. W 1962 r. na 14 939 punktów 6 851 znajdowało się w kościołach, 2171 w salkach parafialnych 377 i 5 907 w domach prywatnych. Naukę prowadzili księża, zakonnice i osoby świeckie. Stale rosła ilość dzieci objętych nauczaniem religii. Kościół od- mawiał natomiast władzom oświatowym prawa kontroli punktów. Katecheci odmawiali podpisywania umów o pracę z władzami oświatowymi. Opór obejmował też seminaria i inne ośrodki szkolne. Autorytet kościoła rósł. 15 VI 1962 r. zmarł arcybiskup E. Baziak. Wikariuszem kapitulnym archidiecezji krakowskiej został bp Karol Wojtyła, który był też wykładowcą etyki na KUL. 11 X 1962 r. papież Jan XXIII otworzył w Rzymie obrady II Soboru Watykańskiego. Kilku biskupów polskich nie wzięło w nim udziału, ponieważ rząd odmówił wydania im paszportów. 26 IV 1963 r. odbyło się kolejne a spotkanie Gomułki z Wyszyńskim. Prymas przedstawił długi katalog skarg. Gomułka wykazywał brak orientacji w sprawach wyznaniowych. W Biurze Politycznym za sprawy te odpowiadał Kliszko. Zachowywał się on wobec Episkopatu w sposób arogancki. Na niektóre listy w ogóle nie odpowiadał. 3 VI 1963 r. zmarł papież Jan XXIII. Następcą jego został kardynał włoski Montini; przyjął on imię Pawła VI. W październiku 1963 r. władze polskie skonfiskowały i przekazały na przemiał cały wagon (60 tys. egz.) dzieł prymasa S. Wyszyńskiego o Wielkiej Nowennie. Składały się nań trzy tomy: 1) Wielka Nowenna Tysiąclecia; 2) Gody w Kanie; 3) Uświęcenie pracy zawodowej. 9.ZAOSTRZENIE STOSUNKÓW PAŃSTWO - KOŚCIÓŁ W LATACH 1965 -1966 30 V 1965 r. w Polsce przeprowadzono kolejne wybory do sejmu i rad narodowych. Nie przyniosły one istotnych zmian politycznych, gdyż przy wysokiej frekfencji (96,6" ,) na listę FJN głosowało 98,9"" wyborców. Stefan Kisielewski zrezygnował z ubiegania się o mandat poselski. Po raz pierwszy do sejmu wszedl natomiast przywódca PAX-u B. Piasecki. PAX i "Znak" uzyskały po 5 mandatów. PZPR zachowała jednak w sejmie bezwzględną większość. Pierwsza sesja sejmu IV kadencji odbyła się w dniach 24 - 25 VI 1965 r. Marszałkiem sejmu ponownie zostal Cz. Wycech, a wicemarszałkami Z. Kliszko i J.K. Wende (SD). Na przewodniczącego Rady Państwa powołano E. Ochaba. Wiceprzewod- niczącymi RP zostali S. Kulczyński (SD), O. Lange (PZPR), J. Lo- . ga-Sowiński (PZPR), B. Podedworny (ZSL). Sekretarzem RP pozostal J. Horodecki (ZSL). W skład tego organu wchodziło ponadto 11 członków. Na ogólną liczbę 17 członków 8 reprezentowalo PZPR, 5 ZSL, 2 SD, a 2 bylo bezpartyjnych. 2 X 1965 r. zmarł O. Lange. Wakujące po nim stanowisko 378 wiceprzewodniczącego RP 14 XII 1965 r. objął prof dr. Mieczysław Klima- szewski (bezp.). W skład nowego rządu weszły 33 osoby, w tym 28 przed- stawicieli PZPR, 3 ZSL i 2 SD. Premierem ponownie został Cyrankiewicz, funkcje wicepremierów objęli: Stefan Ignar, P. Jaroszewicz, Z. Nowak, E. Szyr, J. Tokarski i F. Waniołka. Przewodniczącym Komisji Planowania pozostał S. Jędrychowski. Kampania wyborcza do sejmu toczyła się w trudnych warunkach. Od października 1964 r. w ZSRR u władzy była już nowa ekipa polityczna z Breżniewem na czele. Gomułka natychmiast podjął próbę nawiązania z nim kontaktu. Już w 10 dni po zmianie, tj. 25 X 1964 r. w Puszczy Białowieskiej doszło do pierwszego spotkania przywódców Polski i ZSRR. Brali w nim udział Gomułka, Cyrankiewicz i Kliszko ze strony polskiej oraz Breżniew, A. Kosygin i Jurij Andropow ze strony radzieckiej. 8 IV 1965 r. przedłużono podpisany w 1945 r. układ o przyjaźni na dalsze 20 lat. Formalnie wszystko było w porządku. Faktycznie Gomułka nie nawiązał bliższego kontaktu z Breżniewem. Kontakty ich miały bardzo oficjalny charakter. Ekipa Breżniewa cofnęła niektóre reformy Chruszczowa. Stopniowo rehabilitowano Stalina. Władze polskie były podejrzane o rewiz- jonizm. Szczególnie ostro krytykowano utrzymanie w Polsce prywatnej własności w rolnictwie, rozbicie ruchu młodzieżowego i tolerowanie "pano- szenia się kleru". Kościół katolicki stanowil w Polsce potęgę. Liczba kościołów wzrosła z 7 257 w okresie przedwojennym do 13 200 w 1965 r. Liczba parafii wzrosła z 5 224 do 6 558, a liczba księży z 11 000 do 17 700. W klasztorach żeńskich znajdowalo się 28,5 tys. zakonnic. Kościół w Polsce posiadał 17 prowincji (diecezji). Liczba biskupów wzrosła z 40 do 68. W każdej diecezji znajdowało się seminarium duchowne. W Lublinie funkcjonował KUL, a w Warszawie Akademia Teologii Katolickiej. Kościół miał znaczną swobodę rozwoju. Biskupi mieli zapewniony stały kontakt z Kurią Rzymską; brali udział w II Soborze Watykańskim. Kościół przygotowywał się do Millenium. Przygoto- wania te miały szeroki zasięg. W czasie IV Sesji II Soboru Watykańskiego prymas Wyszyński uzyskał pełną aprobatę dla swoich planów rocznicowych. Od 1957 r. realizowano opracowany przez prymasa Wyszyńskiego, uchwalony przez Episkopat polski i wspierany przez Kurię Rzymską plan Wielkiej Nowenny (1957 - 1966). Kontynuowano pielgrzymki, peregrynację kopii obrazu Czarnej Madonny, wygłaszano kazania, udzielano wywiadów prasie zachodniej i zachodnim rozgłośniom radiowym. Prymas Wyszyński pragnął pokazać światu, że Polska jest katolicka, że komuniści nie mają w niej nic do powiedzenia. Stan ten drażnił członków BP i osobiście Gomułkę, gdyż stawiało go to w trudnej sytuacji wobec Breżniewa, Ulbrichta i Novotnego. Jednocześnie w dalszym ciągu dyskusję budziła granica na Odrze i Nysie Łużyckiej i cała 379 problematyka Ziem Odzyskanych. W 1965 r. w Polsce obchodzono jubileusz 20-lecia odzyskania tych ziem, powrotu na Ziemie Odzyskane. Natomiast w RFN obchodzono rocznicę klęski, utraty ziem wschodnich, okupacji polskiej. Wzywano do likwidacji NRD i powrotu Ziem Odzyskanych do zjednoczonych Niemiec. Sprawa miała bardzo drażliwy charakter. Ewan-
|
WÄ…tki
|