Jak cię złapią, to znaczy, że oszukiwałeś. Jak nie, to znaczy, że posłużyłeś się odpowiednią taktyką.
Im szybciej podawane i bardziej konkretne jest wzmocnienie, tym skuteczniej zwiększa ono tempo reagowania.
Ponieważ czynniki wzmacniające mogą oddziaływać tylko na te reakcje, które już występują, trzeba było obmyślić specjalne sposoby wywoływania pierwszej reakcji. Do tych sposobów należy zwiększanie motywacji, zmniejszanie zahamowań, strukturalizacja otoczenia, stosowanie przymusu, dostarczanie modelu, udzielanie wskazówek, nakłanianie do prób i błędów i nagradzanie kolejnych przybliżeń (|kształtowanie |reakcji). Dzięki |wiązaniu zachowań można nauczyć badanego osobnika sekwencji reakcji, w której bodziec dyskryminacyjny dla jednego kroku staje się |warukowym |czynnikiem |wzmacniającym dla kroku poprzedniego. Reasumując, w warunkowaniu reaktywnym występują mimowolne reakcje biologiczne, które są |wywoływane przez prezentację bodźca. Mogą tu wchodzić w grę zależności S-S, R-R lub S-R. W warunkowaniu sprawczym występują reakcje dowolne, |wytwarzane przez organizm, po których następuje bodziec wzmacniający; tak więc wchodzą tu w grę zależności R-S. Wielu wyników współczesnych badań nad warunkowaniem nie można zaliczyć jednoznacznie do jednej z tych kategorii; wykazano na przykład, że możliwe jest warunkowanie sprawcze czynności narządów wewnętrznych (reakcji odruchowych), takich jak "czerwienienie się". Z drugiej strony, w tak zwanym |samokształtowaniu zachodzi warunkowanie reaktywne zachowania sprawczego. Specyficzne dla danego gatunku właściwości mogą wpływać na proces uczenia się w naturalnym środowisku zwierzęcia. Jako przykłady można wymienić |tendencję |instynktowną, |ostrożność |wobec |przynęty oraz |wdrukowanie. Uprzednie uczenie się również może powodować ograniczenia warunkowania, na przykład |wyuczona |bezradność może prowadzić do biernego "poddawania się losowi" w sytuacjach stresowych. Z Frontu Badań. Samowzmacnianie: zdolność sprawowania pozytywnej wewnętrznej kontroli nad samym sobą |Albert |Bandura "Stanford University" W jaki sposób można wyjaśnić zmienność, spójność i złożoność funkcjonowania człowieka? Od dawna wysuwa się wiele różnych teorii mających wyjaśnić, dlaczego ludzie zachowują się tak, jak się zachowują, i sugerujących, jak można by zmienić ich zachowanie. Poszczególne teorie koncentrują się zwykle na jednej kategorii zjawisk, przy jednoczesnym ignorowaniu innych. Przyjęta przez badacza koncepcja decyduje ponadto o tym, w jaki sposób zbiera on materiał dowodowy, ten materiał zaś kształtuje z kolei jego teorię. Od pewnego czasu niektórzy teoretycy prezentują pogląd, że głównymi przyczynami zachowań są czynniki |motywacyjne działające "wewnątrz" danej jednostki. Te wewnętrzne determinanty - potrzeby, popędy i impulsy - nie są obserwowalne bezpośrednio, lecz wnioskuje się o nich z zachowań, które rzekomo powodują. Czynność jedzenia uznaje się za dowód występowania popędu głodu, zachowanie zorientowane na osiągnięcia ma świadczyć o istnieniu popędu osiągnięć, eksploracja środowiska ma być motywowana przez popęd ciekawości i tak dalej. W psychodynamicznych teoriach zachowania, zwłaszcza w teorii freudowskiej, przyjmuje się, że siły motywacyjne działają poniżej poziomu świadomości i niekiedy prowadzą do zachowań będących przeciwieństwem tych, których można by oczekiwać. W wyniku działania rzekomych mechanizmów pozorowania reakcji (reaction formation) intensywny popęd agresji może zatem prowadzić do bierności, zamiast do agresywnego działania. Takie koncepcje motywacji poddano krytyce zarzucając im, że nie umożliwiają przewidywania, że opisują zamiast wyjaśniać, że nie nadają się do weryfikacji eksperymentalnej i że nie uwzględniają ogromnej złożoności ludzkich reakcji. Najważniejszą rywalką tych koncepcji jest |teoria
|
WÄ…tki
|