Do wnioskowaD niezawodnych zaliczamy dedukcj wraz z jej odmian, jak jest indukcja zupeBna, w przypadku której równie| prawdziwe przesBanki prowadz do prawdziwego wniosku

Jak cię złapią, to znaczy, że oszukiwałeś. Jak nie, to znaczy, że posłużyłeś się odpowiednią taktyką.
Rzecz jasna i wnioskowania niezawodne staj si w pewnym sensie  zawodne", skoro przesBanka (czy przesBanki), o których sdzimy, |e s prawdziwe, oka| si faBszywe. Jest to jednak sprawa materialnej warto[ci przesBanek.
Do wnioskowaD zawodnych zaliczy mo|na indukcj enumeracyjna, indukcj eliminacyjn (tzn. wnioskowania wedBug kanonów Milla), wnioskowanie redukcyjne 9 oraz tzw. wnioskowania osBabione (osBabiona dedukcja lub redukcja)10, a poza tym wnioskowania statystyczne (por. rozdz. XX). Wszystkie te wnioskowania, stanowice staBe formy inferencyjnego postpowania historyka, s przedmiotem o|ywionej dyskusji specjalistów, w któr tu nie chcieliby[my tak|e ze wzgldu na brak kompetencji wnika. Na ogóB wszak|e panuje zgoda co do tego, |e wszystkie one s zawodne. Prawdziwo[ wniosku jest w tym przypadku zale|na w tym samym stopniu od prawdziwo[ci przesBanek, jak od caBej wiedzy o danym fragmencie rzeczywisto[ci (a nawet szerszej), wpBywajcej na taki a nie inny ich dobór, bowiem sama prawdziwo[ przesBanek nie wystarcza.
Warto poda, |e wnioskowanie per analogiam jest szczególnym przypadkiem indukcji enumeracyjnej. O ile w przypadku indukcji enumeracyjnej nasz wniosek ma posta:
^ Zamian indukcji enumeracyjnej niezupeBnej w schemat dedukcyjny spotykamy u M.R. Cohena. Por. tak|e analiz kanonów Milla dokonan przez K. Ajdukiewicza. Stwierdza on, |e kanon ró|nicy jest wnioskowaniem dedukcyjnym w [wietle wiedzy, do której nale|y zasada przyczynowosci {Logika pragmatyczna, s. 161).
s Wnioskowania zawodne w my[l ustalenia Carnapa s wnioskowaniami indukcyjnymi.
9 Por. przypis 16 rozdz. XIV.
10 Nazw wnioskowaD przebiegajcych wedBug tzw. schematów osBabionych zaproponowaB Z. CzerwiDski {On the relation of statistical inference to traditional induction and deduction Studia Logica t. VII 1958). We wnioskowaniach tych przesBanki formuBowane s w sposób  osBabiony" przez dodanie takich okre[leD jak  zwykle",  na ogóB",  w wikszo[ci przypadków",  prawdopodobnie" itp. StopieD tego osBabienia mo|e by ró|ny. Uwidocznia si on w zwrotach uasi-metrycznych, a we wnioskowaniach statystycznych za pomoc okre[leD ilo[ciowych.
315
- *;i Ka|de S jest P (por. przyp. 5), to w przypadku wnioskowania z analogii chodzi nam
o to, |e nastpne badane przez nas S bdzie P (bdzie miaBo wBasno[ P), wniosek wic
przybierze posta Sn +i = P.
Oto schemat tego rozumowania:
Si jest P
52 jest P
53 jest P
Sn jest P Wniosek Sn+jjest P.
Wnioskowanie per analogiam odgrywa podstawow rol w przypadku stosowania przez historyka metody porównawczej11.
W nauce posBugujemy si ró|nymi typami wnioskowaD, w zale|no[ci od rodzaju pytaD oraz informacji, jakimi dysponujemy dla budowania odpowiedzi na te pytania, a poza tym w zale|no[ci od charakteru procedury badawczej aktualnie przeprowadzanej. Nauk posuwaj wic naprzód tak metody oparte o wnioskowania zawodne, jak i niezawodne. Chcieliby[my jednak podkre[li heurystyczn warto[ wnioskowaD zawodnych12.
WÄ…tki
Powered by wordpress | Theme: simpletex | © Jak ciÄ™ zÅ‚apiÄ…, to znaczy, że oszukiwaÅ‚eÅ›. Jak nie, to znaczy, że posÅ‚użyÅ‚eÅ› siÄ™ odpowiedniÄ… taktykÄ….