Jak cię złapią, to znaczy, że oszukiwałeś. Jak nie, to znaczy, że posłużyłeś się odpowiednią taktyką.
Aby uwzględnić te rozbieżności, wartości odchyleń standardowych zostały przekształcone we współczynniki zmienności. Wyniki tego przekształcenia podano w tabeli 15.19. Zauważmy, że relatywne zróżnicowanie w stosunku do średniej jest najwyższe w stanie Alabama, co odzwierciedla niższy stopień homogeniczności postaw w stosunku do aborcji.
Tabela 15.19. Postawy wobec poparcia aborcji przez wÅ‚adze stanowe (dane hipotetyczne dla czterech stnów) Wisconsin Illinois Alabama Massachusetts Åšrednia Współczynnik zmiennoÅ›ci 5,48 0,53 4,82 0,60 3,67 0,76 5,82 0,46 ¦ Rodzaje rozkÅ‚adów czÄ™stoÅ›ci Dotychczas omawialiÅ›my możliwoÅ›ci charakteryzowania jednozmiennowego rozkÅ‚adu czÄ™stoÅ›ci za pomocÄ… miar tendencji centralnej i miar rozproszenia. Kolejny etap opisywania danych polega na okreÅ›laniu ogólnego ksztaÅ‚tu ich rozkÅ‚adu. RozkÅ‚ady danych mogÄ… przyjmować różne formy. MogÄ… mieć maÅ‚o niskich i maÅ‚o wysokich wyników, a dużo wyników skoncentrowanych w Å›rodku, czy też maÅ‚o niskich i dużo wysokich wyników. Najprostszym sposobem opisania rozkÅ‚adu jest jego graficzna prezentacja. Na rycinie 15.4 przedstawiliÅ›my przykÅ‚ady rozkÅ‚adów o różnym ksztaÅ‚cie. i Ai ___ Md 25 35 0 X Md 0 Md X a) rozkÅ‚ad symetryczny b) rozkÅ‚ad lewoskoÅ›ny c) rozkÅ‚ad prawoskoÅ›ny Ryc. 15.4. Rodzaje rozkÅ‚adów czÄ™stoÅ›ci WartoÅ›ci zmiennej umieszczamy na osi poziomej, a otrzymane pole powierzchni pod krzywÄ… reprezentuje liczebnoÅ›ci. W przykÅ‚adzie pierwszym liczebność rozkÅ‚adu w przedziale 25-35 jest reprezentowana przez pole powierzchni tego przedziaÅ‚u. RozkÅ‚ad przedstawiony na rycinie 15.4a jest symetryczny, tzn. czÄ™stoÅ›ci znajdujÄ…ce siÄ™ po prawej i lewej stronie rozkÅ‚adu sÄ… identyczne. GdybyÅ›my zatem podzielili taki rozkÅ‚ad na pół, to każda poÅ‚owa byÅ‚aby zwierciadlanym odbiciem drugiej. Najczęściej oznacza to, że wiÄ™kszość obserwacji jest skoncentrowana w Å›rodku rozkÅ‚adu, a niewiele obserwacji znajduje siÄ™ na jego kraÅ„cach. Wysokość wzrostu mężczyzn jest przykÅ‚adem rozkÅ‚adu symetrycznego. Niewielu mężczyzn bowiem to mężczyźni bardzo niscy lub bardzo wysocy, wiÄ™kszość jest przeciÄ™tnego wzrostu. Bardzo wiele innych zmiennych również ma rozkÅ‚ad normalny i ten ksztaÅ‚t rozkÅ‚adu odgrywa szczególnie ważnÄ… rolÄ™ we wnioskowaniu statystycznym. 396 W rozkÅ‚adach niesymetrycznych, czy inaczej rozkÅ‚adach skoÅ›nych natomiast wiÄ™cej przypadków pojawia siÄ™ na jednym kraÅ„cu rozkÅ‚adu. RozkÅ‚ad niesymetryczny, w którym przeważajÄ… skrajnie niskie wyniki, jest nazywany rozkÅ‚adem lewoskoÅ›ny m (ryc. 15.4b). Jeżeli wiÄ™cej jest wyników skrajnie wysokich, to jest to rozkÅ‚ad prawoskoÅ›ny (ryc. 15.4c). Na ogół rozkÅ‚ady dotyczÄ…ce dochodów sÄ… rozkÅ‚adami prawoskoÅ›nymi — niewiele rodzin zarabia bardzo dużo. SkoÅ›ność rozkÅ‚adu można również okreÅ›lać w stosunku do pozycji, jakÄ… zajmujÄ… miary tendencji centralnej. W rozkÅ‚adzie symetrycznym Å›rednia pokrywa siÄ™ z medianÄ… i wartoÅ›ciÄ… modalnÄ…. W rozkÅ‚adzie skoÅ›nym można dostrzec różnice pomiÄ™dzy tymi miarami. W rozkÅ‚adzie lewoskoÅ›nym Å›rednia przesunie siÄ™ w kierunku niskich wyników, w rozkÅ‚adzie prawoskoÅ›nym zaÅ› — w kierunku wyników wysokich. Ta wÅ‚aÅ›ciwość rozkÅ‚adu skoÅ›nego sprawia, że wybór odpowiedniej miary tendencji centralnej jest kwestiÄ… podstawowÄ…. Ponieważ Å›rednia przesuwa siÄ™ w kierunku wyników skrajnych, wiÄ™c nie informuje o typowoÅ›ci i przestaje być miarÄ… użytecznÄ…. Wówczas należy rozważyć możliwość wykorzystania mediany lub wartoÅ›ci modalnej. Krzywa normalna JednÄ… z form rozkÅ‚adu symetrycznego, szczególnie istotnÄ… w statystyce, jest krzywa normalna (ryc. 15.5). Krzywa normalna ma nastÄ™pujÄ…ce wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci podstawowe: 1. Jest symetryczna i gÅ‚adka. 2. Wartość modalna, mediana i Å›rednia sÄ… poÅ‚ożone dokÅ‚adnie w Å›rodku rozkÅ‚adu. 3. Obejmuje nieskoÅ„czonÄ… liczbÄ™ przypadków. 4. ZwiÄ…zek pomiÄ™dzy liczebnoÅ›ciami a wartoÅ›ciami zmiennej jest wyrażony za pomocÄ… jednego wzoru matematycznego. Najbardziej wyróżniajÄ…cÄ… wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ciÄ… krzywej normalnej jest jednak to, że w każdym rozkÅ‚adzie normalnym pomiÄ™dzy Å›redniÄ… a okreÅ›lonÄ… wartoÅ›ciÄ… zmiennej, wyrażonÄ… w jednostkach odchylenia standardowego, znajduje siÄ™ staÅ‚a proporcja przypadków. Proporcje te przedstawiliÅ›my na rycinie 15.5. Åšrednia arytmetyczna dzieli rozkÅ‚ad dokÅ‚adnie na dwie poÅ‚owy. PomiÄ™dzy Å›redniÄ… i jednym odchyleniem standardowym na prawo od niej znajduje siÄ™ 34,13% przypadków. Tyle samo przypadków znajduje siÄ™ pomiÄ™dzy Å›redniÄ… i jednym odchyleniem standardowym na lewo od niej. Znak plus oznacza, że dana wartość odchylenia standardowego znajduje siÄ™ powyżej niej; znak minus — że wartość ta znajduje siÄ™ poniżej Å›redniej. Zatem 68,26% wszystkich obserwacji znajduje siÄ™ w przedziale pomiÄ™dzy X±h; 95,46% wszystkich przypadków w przedziale pomiÄ™dzy X±2s; a 99,73% wszystkich przypadków w przedziale pomiÄ™dzy X ± 3s.
|
WÄ…tki
|