Jak cię złapią, to znaczy, że oszukiwałeś. Jak nie, to znaczy, że posłużyłeś się odpowiednią taktyką.
Podobnie jak każdy człowiek, tak i pacjent w psychoanalizie, może z po-
czątku rozwijać się „prowadzony za rękę", ale potem musi dorastać sam, własnym wysiłkiem. W przeciwnym przypadku będzie dorosłym tylko pozornie i cofnie się w rozwoju. Liczni przeciwnicy parametrów (głównie reprezentanci szkoły Klein i Lacana) uważają, że ich wprowadzanie jest niepotrzebne i przedłuża leczenie. Według nich ego naprawdę wzmacniane jest bowiem przez usuwanie przeniesień, odkrywanie nieświadomości oraz zamianę obron na bardziej dojrzałe. Autorzy ci uważają, że parametry stanowią formę acting out ze strony psychoanalityka, dającą pacjentowi doraźne korzyści, ale niepotrzebnie przedłużającą terapię. Innymi słowy, ta grupa psychoanalityków uważa, że dziecko (i pacjent w w psychoanalizie) dorasta lepiej i szybciej jeśli robi to własnym wysiłkiem. 2.4. PSYCHOTERAPIA ZORIENTOWANA PSYCHOANALITYCZNA Istnieje duża grupa psychoanalityków ortodoksyjnych, którzy są przeciwni stosowaniu analizy, nawet z parametrami, u pacjentów najbardziej zaburzonych. Ponadto spora grupa pacjentów nie ma motywacji do takiej długiej i trudnej formy terapii. Dlatego psychoanalitycy stworzyli metodę terapii krótkoterminowej, nazy- waną psychoterapią psychoanalityczną, głębinową, dynamiczną, opartą na wglą- dzie. Można ją potraktować również jako stosowanie tak dużych odchyleń (para- metrów) od techniki analizy, że nie można zaliczyć jej już do psychoanalizy. Stosuje sieją równie często w formie grupowej, jak i indywidualnej (klasycz- na psychoanaliza nigdy nie może być prowadzona w formie grupowej). Psychoa- nalitycy ze szkół, które leczą psychozy (Klein i Lacana), są raczej w ogóle prze- ciwni stosowaniu psychoterapii psychoanalitycznej. Psychoterapia psychoanalityczna opiera się na zastosowaniu tylko wybranych mechanizmów psychoanalizy, przy jednoczesnej rezygnacji z innych działań. Podobnie jak psychoanaliza, nie może ona zawierać elementów sugestii, kierowania pacjentem, dawania mu rad — aby nie nasilać jego zaburzeń. Najważniejszym działaniem psychoterapeuty zorientowanego psychoanali- tycznie jest doprowadzenie do wglądu, nowego rozumienia, poznania mechani- zmów objawów i bieżących problemów pacjenta. Dąży się do tego, aby pacjent sam mógł zbadać problem i uzyskać wgląd. Ale w większości przypadków okazuje się to niemożliwe i psychoterapeuta podaje interpretacje, aby umożliwić pacjentowi uzyskanie wglądu i zrozumienie problemu. 317 > Główne założenie psychoterapii psychoanalitycznej mówi, że wgląd, czyli poznanie przyczyny i mechanizmu danego, bieżącego problemu, pomoże pacjen- towi usunąć ten problem. Czasem już sam wgląd może usunąć problem, a czasem jedynie wskazuje on pacjentowi, co powinien robić, aby problem rozwiązać. Wgląd jest skuteczny, gdy towarzyszy mu przeżycie emocjonalne. Bez tego jest on jedynie poznaniem intelektualnym, a psychoterapia zamienia się w semina- rium. Kiedy wgląd nie wywołuje przeżyć, można podejrzewać, że jest on fałszywy. Prawdziwe, nowe odkrycie zawsze wzbudza dużo emocji. Ilustruje to następujący przykład. Pacjent z objawami bólowymi może uzy- skać wgląd, że symptomy te są wynikiem tłumienia agresji do otoczenia. Następny wgląd może dotyczyć tego, że jego agresywne związki z otoczeniem są wynikiem błędów, które popełnia przy komunikowaniu się z ludźmi. Takie zrozumienie problemów nie likwiduje natychmiast objawów bólowych, ale pacjent zyskuje wiedzę, co może robić, żeby usunąć symptom. Jak widać, w psychoterapii anali- tycznej zwraca się mało uwagi na przeniesienie, nieświadome symbole lub odległą genezę. Taki mechanizm wglądu w bieżący problem może występować również w psychoanalizie, ale musi stanowić jedynie jej małą część. Głównym działaniem w psychoanalizie musi być^ odkrywanie nieświadomości, oporów i przeniesień. Ze względu na to, że w psychoterapii psychoanalitycznej nie analizuje się wszystkich emocji pacjenta — a jedynie trzy lub cztery dominujące problemy — terapia może trwać znacznie krócej, zwykle kilkadziesiąt godzin, rzadziej — dłużej. Sesje terapeutyczne mogą być rzadsze — zwykle odbywają się dwa razy w tygo- dniu. W psychoanalizie stosuje się technikę swobodnych skojarzeń, konieczną do wydobycia całości nieświadomego materiału. W psychoterapii psychoanalitycznej wprowadzana jest metoda dialogu, dys- kusja na temat konkretnych problemów. Pacjent nerwicowy zwykle decyduje się stosować wgląd w życiu codziennym, ale zawsze wyłącznie on musi decydować, które problemy chce rozwiązać. Natomiast pacjenci z głębiej zaburzonymi funk- cjami ego często wglądów uzyskanych w psychoterapii psychoanalitycznej nie potrafią zastosować w praktyce, brak im do tego energii, zdolności do wysiłku. Często psychoterapeuci radzą sobie z tą trudnością w taki sposób, że u pacjentów głębiej zaburzonych podają interpretacje płytsze, bliższe świadomości, bardziej związane z zewnętrzną rzeczywistością i przez to łatwiejsze do wykorzystania
|
WÄ…tki
|