Jak cię złapią, to znaczy, że oszukiwałeś. Jak nie, to znaczy, że posłużyłeś się odpowiednią taktyką.
Grupę badawczą stanowiło 32 alpinistów (8 K i 24 M). Średnia wieku alpinistów wynosiła 27,62 lat. Badani byli członkami krakowskiego Klubu Wysokogórskiego na Zaciszu. Grupę kontrolną stanowiło 43 lekkoatletów (20 K i 23 M), trenujących w Akademickich Klubach Sportowych na AWF w Krakowie, Katowicach i w Warszawie, oraz 17 skoczków spadochronowych (3 K i 14 M) z Aeroklubu w Nowym Targu. Średnia wieku lekkoatletów wynosiła 21,19 lat, a skoczków spadochronowych - 30,06 lat. Różnice w liczbie i wieku przedstawicieli poszczególnych dyscyplin sportowych, którzy wzięli udział w badaniach, były spowodowane specyfiką wybranych dyscyplin.
Wyniki Za pomocą testu t-Studenta dla grup niezależnych przeprowadzono analizę różnic międzypłciowych w zmiennych zależnych i zmiennej towarzyszącej wiek. Uzyskane wyniki ilustruje tab. 1. Sport a twórczość - podobieństwa i różnice... 67 Tabela 1. średnie wyników różnic międzypłciowych w zmiennej zależnej oraz zmiennej wiek Wyszczególnienie M K i .i/- /.11IIL1N1C t(88) wiek P M SD M SD Urban 31,37 11,80 29,39 14,18 0,71 0,48 Wszystkie zależności między typem sportu a zmiennymi zależnymi opracowano za pomocą analizy kowariancji i przedstawiono w tab. 2. Tabela 2. Związek rodzaju sportu ze zmienną zależną Wyszczególnienie Stopnie Urban swobody F Wyraz wolny 1 37,50 0,00 Wiek 1 0,99 0,32 Sport 2 6,11 0,003 Płeć 1 1,06 0,30 Sport * płeć 2 0,24 0,78 Błąd 77 Ogółem • HS____i. ?____ .. . 83 •interakcje wyników. / / / / -?- Urban 1-- 1 w---- skoczkowie lekkoatleci alpiniici Rycina 1. Związek rodzaju sportu z testem Urbana Okazało się, że dyscyplina sportu uprawiana przez sportowców oddziałuje na *yniki uzyskane w teście Urbana (F = 6,12; p = 0,00). Zdecydowanie najlepiej 68 I. Najnowsze badania z zakresu psychologii w sporcie wypadli wspinacze, potem lekkoatleci, najniższe wyniki otrzymali skoczkowie (ryc. 1). Analiza post hoc (tab. 3) wykazała, że wyniki alpinistów (M = 36^92) różniły się istotnie od wyników uzyskanych przez grupę lekkoatletów (M = 27,54) i skoczków spadochronowych (M = 23,71). Podsumowanie Sport jest złożonym zjawiskiem. Posiada wiele odniesień do różnych dziedzin ludzkiego życia. Jedną z nich jest sztuka i szeroko pojmowana twórczość. Poszczególne dyscypliny sportu odznaczają się jednak różnym stopniem właściwości istotnych dla twórczości. Można więc podejrzewać, że w rozmaitym stopniu będą jej sprzyjać. Hipoteza ta znalazła potwierdzenie w prezentowanych badaniach. Okazało się, że rodzaj uprawianego sportu ma związek z poziomem twórczości sportowców. Alpiniści, w porównaniu ze skoczkami spadochronowymi i lekkoatletami, osiągnęli najwyższe wyniki w Rysunkowym Teście Twórczego Myślenia Urbana i Jellena. Dyscyplina, którą uprawiają, czyli wspinaczka wysokogórska, jawi się jako szczególna dyscyplina sportowa, posiada bowiem niesamowicie dużo analogii do twórczości. Bibliografia Abra, G., Abra, J. (1999). Sports and Creativity. [W:] M.A. Runco, S.R. Pritzker (red.). Encyclopedia of Creativity. California, DC: Academic Press, s. 577-583. Amabilc, T.M. (1996). Creativity in context. Boulder, CO: Westview Press, Inc. Bonatti, W. (1967). Moje góry. Warszawa: Iskry. Brower, R. (1999). Danderous Minds: Eminently Creative People Who Spent Time in Jail. Creativity Research Journal, 1, s. 3-13. Csikszentmihalyi, M. (1996). Przepływ. Jak poprawić jakość życia? Warszawa: Wydawnictwo Studio EMKA. Csikszentmihalyi, M. (1998). Urok codzienności. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B. Dobrolowicz, W. (19(14). Proces twórczy jako przezwyciężanie barier psychicznych. [W:] J. Waszkiewicz (red.). Potrzeby - twórczość - przyszłość. Wrocław: Wydawnictwo Politechniki Wrocławskiej, s. 217-226. Glover, J.A., Sautter, F. (1977). Relation of four components of creativity to risk-taking preferences. Psychological Reports, 15, s. 939-942. Grabowski, H. (1997). Teoria fizycznej edukacji. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne. Kamiński, M. (1998). Moje bieguny. Dzienniki z wypraw 1990-1998. Gdańsk: Ideamedia. Krawczyk, Z. (1993). O kulturze fizycznej. Studia i szkice, Warszawa: Wydawnictwo AWF, s. 57-69. Kunda, B.S. (1980). Gra i piękno. [W:] J. Lipiec (red.). Duch sportu. Kraków: Państwowa Agencja Wydawnicza. Sport a twórczość - podobieństwa i różnice.. 69 Kurtyka, W. (1987). Sztuka cierpienia. Taterniczek, 1(32), s. 11. Lubart, T.I., Sternberg, R.J. (1995). An investment approach to creativity: Theory and data. [W:] S.M. Smith, T.B. Ward, R.A. Finke (red.). The cognitive cognition approach. Cambridge, MA: The MIT Press, s. 269-302. Martindale, C. (1999). Biological bases of creativity. [W:] R.J. Sternberg (red.). Handbook of creativity. Cambridge: Cambridge Uniwersity Press, s. 137-152.
|
WÄ…tki
|