Jak cię złapią, to znaczy, że oszukiwałeś. Jak nie, to znaczy, że posłużyłeś się odpowiednią taktyką.
Justyn, Hipolit i Ireneusz interpretowali Melchisedeka historycznie, jako księcia kananejskiego sprawującego funkcję kapłańską. Orygenes i Dydym dopatrywali się w Melchisedeku anioła. Pierwotny Kościół dość powszechnie utożsamiał Melchisedeka z Chrystusem, nazywając Melchisedeka chwilowym wcieleniem Logosu (niewątpliwy wpływ Filona). Czasem jednak widziano w nim Ducha Świętego. U gnostyków Melchise- dek był światłem oczyszczającym, natomiast melchisedekianie posunęli się jeszcze dalej i wprowadzili kult osoby Melchisedeka. Stawiano go wyżej niż Chrystusa, który miał być tylko odbiciem jego „największej mocy”. W dobie Reformacji M. Luter interpretował hi- storycznie, utożsamiając go z Semem, synem Noego11. Dzisiaj przyjmuje się, że Melchisedek jest historyczną postacią i jest typem Chry- stusa. Niemniej w komentarzach popularno-naukowych można znaleźć odważniejsze stwierdzenia, typu: „królewski kapłan Melchisedek to nikt inny, jak otoczona tajemnicą osoba naszego Pana Jezusa Chrystusa…”12. 10 Łączenie tych dwóch funkcji było w starożytności nierzadkim zjawiskiem. F. Bleek, Der Hebraer- brief…, S. 285; C. Brown, New Testament Theology, vol. 2, p. 590. 11 Michel, Melcis}dek, TWNT, Bd. IV, S. 575. 12 F. Laubach, List do Hebrajczyków, Warszawa 1983, s. 140. © 1994–2007 by Leszek Jańczuk 5 Warszawskie Seminarium Teologiczne Co mówi List do Hebrajczyków o Melchisedeku? Autor Listu do Hebrajczyków najpierw streszcza relację Rdz 14, 17-20: Ten to Melchisedek, król Salemu, kapłan Boga Najwyższego, który wyszedł na spotkanie Abrahama, gdy wracał po rozgromieniu królów, pobłogosławił mu, Abraham zaś dał mu dziesięcinę ze wszystkiego. (Hbr 7, 1-2a). Następnie wyjaśnia znaczenie imienia Melchisedek: Imię jego znaczy najpierw król sprawiedliwości, następnie zaś król Salemu, to jest król pokoju. (Hbr 7, 2b). Melcis}dek Melchisedek hebr. qd#x#-yKl=m^ W Iz 1, 21. 26 Jeruzalem nazywane jest „Ir ha sedek” (miasto sprawiedliwości); Jr 31, 23 ‘neweh sedek’ (dom sprawiedliwości); Ps 118, 19 ‘sza’are sedek’ (bramy sprawie- dliwości). Basile/V Salhm (hebr. <L@v^ El#m#) – król Salemu, król pokoju Salem często odnoszono do jakiegoś historycznego miasta. Tradycja samarytańska identyfikuje Salem z Sychem13, czynią to również tłumacze LXX, ponieważ w Rdz 33, 18 miasto Sychem określili jako Salhm14. Natomiast według tradycji żydowskiej, opieranej na Ps 76, 3, gdzie <l@v^ występuje paralelnie do /oYx!, oraz według świadectw Filona, Fla- wiusza i Targumu Onkelosa, Salem identyfikowany jest z Jerozolimą. Warto nadmienić, iż wzmiankowany na tabliczkach amarneńskich Uru-Salim harmonizuje <!l*v*Wry+. Hieronim utożsamiał go z Salem wzmiankowanym w J 3, 23, położonym na południe od Scytopo- lis15. Jednak autor Hbr przekreśla wszystkie te spekulacje krótkim stwierdzeniem, że król Salemu to jest król pokoju (Basile/V Salhm, Õ šstin Basile/V eÃrªnhV). Salem nie jest dlań nazwą miasta, jest to określenie stanu panującego między narodami. Inaczej mówiąc królestwo Melchisedeka nie jest z tego świata i należy rozumieć go w kategoriach terytorialnych, jest on królem sprawiedliwości i pokoju (coś znacznie więcej niż król ‘sprawiedliwy’ i ‘pokojowy’), a jego królestwo, to królestwo sprawiedliwości i pokoju. Sprawiedliwość i pokój to dwa podstawowe atrybuty Mesjasza, który bywa określany jako „król sprawiedliwości” (<olv*-rv^ – Za 9, 9) bądź „książę sprawiedliwości” (Iz 9, 5). Tym samym autor Listu do Hebrajczyków, wyjaśnienia postaci Melchisedeka rozpoczyna od tego, że przywołuje nam na myśl królestwo mesjańskie. Melchisedek i królestwo me- 13 The New International od New Testament, vol. II, p. 591. 14 Patrz przyp. 2. 15 S. Łach, List do Hebrajczyków, s. 188. © 1994–2007 by Leszek Jańczuk 6 Warszawskie Seminarium Teologiczne sjańskie, jakkolwiek daleko do ich utożsamienia, zostają nagle w sposób niemal niezauważalny dla czytelnika, postawione obok siebie. ‡p|twr, ‡mªtwr bez ojca, bez matki (Hbr 7, 3) Terminy te funkcjonowały w mitologii greckiej, określano nimi niektórych bogów
|
Wątki
|